moj2006 نوشته است:
سلام استاد
توی گروه تلگرام بعضی از دوستان مشکل کم بودن حساسیت مدار به طلای 18 رو مطرح کردن بی زحمت لطف کنید و در مورد این مشکل توضیح بدید
ممنون
خیلی ممنون از سوال خوب شما.
بنده سعی میکنم این موضوع رو یک بار برای همیشه و در مورد همه فلزیاب های پالسی توضیح بدم. هر چند که به این مطلب در فایل راهنما هم اشاره داشتم ولی بهرحال امیدوارم دوستان به توضیح بنده توجه لازم رو داشته باشن تا هر از گاهی در این خصوص شبهه ای ایجاد نشه. بخصوص که همونطور که عرض کردم بخش اعطم این موضوع مربوط به کل فلزیاب های پالسی هست.
طلا جزو فلزات نرم محسوب میشه و از این حیث توسط پالسی ها قاعدتا نباید خیلی قوی سنس بشه. اما حداقل تجربیات 20 ساله اخیر شرکت مینلب نشون داده که اتفاقا بهترین طلایاب های دنیا دستگاههایی هستن که بر مبنای سیستم پالس کار میکنن. از جمله سری GPX مینلب که کاملا بر اساس روشهای ترکیبی پالس عمل میکنه و ما هم در این طرح سعی کردیم قسمتی از اون روشها رو پیاده کنیم. پس بحث این نیست که فلزیاب پالسی کلا به طلا حساسیت کمی داره. بلکه بدلیل میزان هدایت پذیری طلا بخصوص از نوع کوچک ؛ این الزام وجود داره که قسمتهای ابتدایی موج حتما مورد ارزیابی قرار بگیره تا برای طلای کوچک سنس قوی داشته باشیم. در این زمینه دیلی خود لوپ بسیار مهم هست و لوپی که برای طرح ما دیلی بیشتر از 20 داشته باشه کم کم حساسیتش به طلای کوچک کاهش پیدا میکنه. اما بخش دیگه در خصوص همین دیلی مربوط به تنظیم دیلی دستی دستگاه هست که باز هم اگر از حدود 20 بیشتر باشه رفته رفته حساسیت به طلای کوچک کم میشه. پس در تمام پالسی ها شرط اولیه سنس قوی طلای کوچک کیفیت خود لوپ و ناحیه ارزیابی موج میرای بازگشتی هست. خوشبختانه در طرح ما همه تنظیمات موجوده و دیلی لوپ هم اعلام میشه و شما بخوبی متوجه میشین. طبیعتا لوپهای معمولی بدلیل ظرفیت خازنی بالاتر ؛ بخودی خود قسمتی از ابتدای موج بازگشتی رو حذف میکنن و این به منزله افت برد برای طلای کوچک خواهد بود. پس فرق نمیکنه چه برای این مدار و چه هر مدار پالسی دیگه ؛ لوپ تخت یا عنکبوتی تقریبا بهترین سنس رو برای طلای کوچک خواهد داشت. تنها نوعی از لوپهای معمولی که با سیم لیتز یا سیم خاص و با نظم خوبی درست بشن ممکنه برای سنس طلای کوچک جواب مشابهی بدن. همونطور که در ساختار مونولوپهای مینلب دیده میشه و چون مشخصا این لوپها برای طلا یاب های سری GPX کاربرد دارن پس تردیدی نیست که در این مورد مشکلی ندارن.
اما در خصوص لوپ مساله ظرفیت هم مهم هست و اونطور که تجربه نشون داده برای سنس طلای کوچک ظرفیتی حدود 350 میکروهانری بهترین جواب رو میده. این مقدار در برخی مدارات حدود 330 میکرو هانری ذکر شده و در مونولوپهای مینلب هم حدود 360 میکروهانری هست. پس حدود مناسب کاملا مشخصه هر چند که عدد دقیقش اهمیتی نداره.
از طرف دیگه اصولا فلزات کوچک بخصوص طلا روی فرکانس بالاتر و عرض پالس نه خیلی زیاد بهتر سنس میشن! لذا اکثر دستگاههای فلزیابی که به این منظور استفاده میشن دارای فرکانسی بین 300 تا 1000 هرتز و عرض پالس بین 100 تا 150 میکروثانیه هستن. خوشبختانه رنج کامل این تنظیمات در این طرح در اختیار شماست. در واقع همه این تنظیمات بستگی به کاربرد و هدف شما دارن. کسی که دنبال خورده ریز میگرده طبیعتا نباید فرکانس رو پایین و عرض پالس رو زیاد بذاره. فرکانس پایین و عرض پالس زیاد بدرد سنس فلزات بزرگ در عمق بیشتر میخوره ولی برای طلای کوچک جواب ضعیف تری میده.
مساله دیگه این هست که من در همه عبارات از لفط "طلای کوچک" استفاده کردم! چون واقعیت این هست که طلای کوچک با طلای بزرگ بحث کاملا متفاوتی دارن چون میزان هدایت پذیری طلا وقتی ابعادش و حتی ضخامتش بیشتر میشه کاملا فرق میکنه و شبیه به سایر فلزات بزرگ خواهد بود. سنجش میزان هدایت پذیری در طرح ما بر اساس عدد تفکیک انجام میشه و اگر با یک طلای بزرگ آزمایش کنین میبینین که عدد تفکیک بیشتری داره و چنین هدفی با هدف مشابه از نوع غیر طلا تقریبا تفاوت سنس قابل اندازه گیری نداره! لذا اگر مثلا با یک النگوی ضخیم آزمایش کنین متوجه میشین که سنس تفاوتی با هدف مشابه از نوع غیر طلا نداره. اصولا مشکل این هست که دوستان طلایی که مورد تست قرار میدن بلحاظ قیمت بالایی که داره اکثرا از نوع کوچک یا نازک هست و بعد نتیجه گیری خودشون رو کلا به طلا بودن هدف ربط میدن! در حالیکه بیشتر موضوع مربوط به کوچک بودن و یا نازک بودن اون فلز میشه نه طلا بودنش! بنظر من تست با یک سکه بهار آزادی و مقایسه سنس اون با یک سکه معمولی داستان رو کاملا برای شما روشن میکنه که آیا مساله به طلا بودن ارتباط داره یا نه.
موضوع مهم دیگه که گاهی دوستان رو به اشتباه میندازه مساله سنس فلزات متخلخل در پالسی هاست! گاها دوستان اشاره میکنن که مثلا یک زنجیر طلا رو آزمایش کردیم و سنس نشد یا باید به لوپ بچسبه تا سنس بشه. خب جواب این هست که بنده چنین تستی رو تا حالا با چند مدار پالسی انجام دادم و نتیجه مشابه همین بوده! در واقع فلزات متخلخل مثل زنجیر حتی اگر از نوع غیر طلا باشن با فلزیاب پالسی درست سنس نمیشن. هر چند که بالا بردن فرکانس دستگاه به سنس این اهداف کمک میکنه. ولی فراموش نکنین این یکی از مزایای فلزیاب پالسی هست که سبب میشه به ذرات پراکنده هم کمتر حساس باشه. برعکس وی ال اف ها که هم زنجیر رو بخوبی سنس میکنن و هم اگر بخصوص از نوع موشن سنس نباشن میبینید به ذرات بمراتب حساس تر هستن بخصوص روی فرکانسهای بالاتر. همه این موارد طبق تجربه اثبات شده هستن.
اما در نهایت میرسیم به بحث عیار طلا! اگر به توضیحات قبلی توجه کرده باشین خودتون میتونین نتیجه بگیرین که دیگه عیار طلا در این بین اهمیت خاصی نداره. وانگهی سکه طلا دارای عیار 20 هست و طلای 18 دارای ناخالصی بیشتری هست و چون ناخالصی ها از نوع مس و نقره و بعضا دیگر فلزاتی هست که همگی از خود طلا کمی بهتر سنس میشن ؛ پس قاعدتا باید اینجور باشه که طلای 18 از 20 قویتر سنس بشه. اما با رعایت نکات ابتدایی که عرض شد باز هم تفاوت محسوسی بین سنس طلای 18 و 20 وجود نخواهد داشت و ابعاد و ضخامت و یکپارچگی اون بیشترین تاثیر رو روی سنس شدنش داره.